2 . پنجم درست یا ذی الخمس: اگر وتر (یک سیم) را به سه قسمت تقسیم کنیم و 1/3 از طول سیم را بگیریم به صدایی که از 2/3 (دو سوم) دیگر آن ایجاد میشود، پنجم درست می‌گویند.

مثلا ً اگر نت دو در سیم‌های بم 261 هرتز باشد پنجم درست آن 261x3/2=391.5 Hz است. که آن نغمه فا میشود.

 (باید توجه داشته باشید که فواصل موسیقی ایرانی دقیقاً منطبق بر فواصل هارمونیک موسیقی کلاسیک غربی که در دیاپازون و تیونر نشان داده میشود نیست، هرچند بسیاری از نوازندگان سازهای ایرانی سازهای خود را بر همان اساس تیونر غربی کوک میکنند.)

3 . چهارم درست یا ذی‌الاربع: اگر وتر (یا طول یک سیم) را به چهار قسمت تقسیم کنیم یک قسمت از آن را چهارم درست گویند.

فرض کنید سیمی از تار داریم که به ارتعاش در میاوریم، نغمه ی حاصل از این ارتعاش را به خاطر بسپارید. حالا اگر این سیم را به چهار قسمت مساوی تقسیم کنید و انگشت خود را روی فاصله ی 1/4 (یک چهارم) از این سیم بگذارید و سه قسمت دیگر را به ارتعاش درآورید، فاصله ی نغمه ای که حاصل میشود با نغمه ی اول یک چهارم درست است یا ذی الربع). (2)
بر روی سنتور این تصویر از بُعد و فاصله معلوم نمیشود. برای همین مثال با تار و سه تار تصویر بهتری میسازد. برای روی سنتور اگر نت دو سیم زرد 261 هرتز باشد چهارم درست آن یعنی نت سل سیم سفید برابر است با 348 هرتز یعنی 4/3 (چهار سوم) نت دو زرد. 

فواصلی که در بالا قید شد را فواصل ملایم مینامند. یعنی وقتی به صورت همزمان هر کدام شنیده شوند به گوش خوشایند و زیبا در نظر می آیند. 

پس به صورت خلاصه فواصل هارمونیک چهارم درست، پنجم درست ، و هنگام جزء فواصل ملایم به حساب می آیند. 

چهار فاصله‌ی مهم ایرانی

ابعاد ثلثه‌ی لحنیه:

طنینی: (ط) یا دوم بزرگ که برابر یک پرده است. (نسبت )

بقیه: (ب) یا دوم کوچک که برابر نیم پرده است

مُجَنّب: (ج) یا دوم نیم بزرگ تقریبا ً سه ربع پرده است.     پرده>مجنب>نیم پرده

بیش طنینی: (هـ) یا دوم بیش بزرگ که از مجموع یک  مجنب و یک بقیه بدست می‌آید.

طبق ابعاد ثلثه‌ی لحنیه داریم:

فواصل دیگر:

سوم بزرگ: ط+ط = دو تا می

سوم کوچک: ط+ب = دو تا می بمل

سوم نیم بزرگ: ط+ج = دو تا می کرن

دانگ: هنگامی که چهار نغمه‌ی متوالی تشکیل چهارم درست بدهند. دانگ‌های موسیقی ایرانی فقط از تسلسل طنینی، مجنب، بقیه و بیش طنینی به وجود می‌آیند.

در تئوری موسیقی غربی به آن تتراکُرد گویند

تئوری پرده‌ (tone):

پرده یا دستان نغماتی مرتب به ترتیبی محدود هستند.

بین نت دو و ر یک پرده یا یک طنینی فاصله است:

 علامت‌های تغییر دهنده:

اصطلاحات سری و کرن ساخته‌ی کلنل علی نقی خان وزیری می‌باشد.

فواصل در موسیقی ایران روند و سیر تکاملی داشته است که استادان بزرگی چون فارابی، ابن سینا، صفی الدین، عبدالقادر مراغی، مهدی برکشلی به آن پرداخته‌اند.

بین پرده‌ها فاصله‌ی مساوی وجود ندارد

فاصله‌ی بین پرده‌ها را با ساوار بیان می‌کنند