چهارشنبه, 23 آبان 1397 14:25

قصه مضراب و نمد

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

هر صدایی که از سنتور برمی خیزد فقط صدای آن نُت (نغمه) نواخته شده نیست بلکه شامل مجموعه ای از نغمه های فرعی هارمونیک (هماهنگ) با آن نیز می باشد که در دل آن صدای اصلی، به گوش می رسد و در اثر ادغام طیفی از صداهای فرعی با صدای اصلی، صدایی پُر طنین و پر غنا حاصل می گردد.

قبل از سال ١٣٢٧ شمسی نوازندگانی چون حبیب سماعی و اسلاف وی از مضراب های سنتور بدون هیچ پوششی استفاده می نمودند. افزودن ماهوت یا نمد بر سر مضراب سنتور با تأسیس هنرستان موسیقی ملی، احتمالا به تقلید از دنگ پیانو که با نمد آستر می شود، به تدریج متداول شده است. با مضراب نمددار صداهای فرعی با فرکانس بالا ضعیف یا حذف شده، از طنین و بازآوایی آن کاسته شده و صدا، کم حجم، مخملین، نرم و بم به گوش می رسد. نوازندگانی که سالها به شیوه مضراب زدن با نمد عادت نموده اند، وقتی با مضراب های بدون نمد نیز به همان شیوه ی خود می نوازند، طبیعی است که از تیزی و حجم زیاد صدای سنتور گریزان باشند. امّا و هزار امّا با شیوه مضراب گیری استادانی چون حبیب سماعی و مجید کیانی با مضراب های فاقد نمد (لخت) که مضراب توسط نوک انگشتان شست، سبابه و میانی قرص و کاملا تحت اختیار نوازنده است و هیچ گونه لغزشی در ناحیه انگشتان وجود ندارد و همچنین نحوه ضربه زدن بر روی سیم ها که از جایگاهی در ارتفاع حدود ٣ سانتیمتری سیم با سرعت، ضربه ای توسط مچ بدون هیچ گرفتگی عضلات و به اصطلاح کاملا خلاص، با شیبی رو به پایین توسط سرِ مضراب بر هر چهار سیم روی خرک فرود آمده، بلافاصله به همان جایگاه قبلی خود با کنترل کامل برمی گردد، دیگر از صدای تیز و حتی صدای اضافی برخورد چوب با سیم خبری نیست و با صدایی بلورین، درخشان و شفاف و پُرطنین و با حجم و زنگ صدای متعادل مواجه می شویم. با این نوع مضراب و شیوه نوازندگی سنتور، شدت و ضعف نواخت ها کاملا تحت کنترل نوازنده بوده، حتی نواخت های با شدت خیلی ضعیف به مثابه ی تزئینات صوتی نیز شنیده می شوند و بر کیفیت و غنای صوتی برآمده از این ساز که با فرهنگ خلوص و شفافیت و روشنی دیارمان سازگار است، می افزاید.

نوشته ی: یاشار مهاجری

آبان ١٣٩١

 برگفته از وبلاگ مدرسه سنتور

برای شنیدن اجرای سنتور این اثر باید در سایت لاگین کنید یا عضو شوید.

دانشنامه سنتور

دانشنامه سنتور

مرجعی برای ساز سنتور، تئوری موسیقی و نوازندگان

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید