جستجو

یکشنبه, 27 اسفند 1391 20:54

درس 2 - انواع فواصل

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(2 رای‌ها)

هماهنگ (هارمونیک): اگر دو نغمه همزمان شنیده شوند فاصله‌ی میان آنها را هارمونیک گویند.

  لَحنی(ملودیک): اگر دو نغمه به دنبال هم بیایند فاصله‌ی میان آنها را ملودیک گویند.

 

 سه فاصله‌ی مهم و زیبا:

1 . هنگام یا ذی‌الکل یا اکتاو: زمانی که دو نغمه کاملا ً به هم شبیه‌اند اما یکی زیرتر و دیگری بم‌تر است. ( مثلا ً بر روی سنتور فاصله‌ی بین سل سیم‌های زیر و سل سیم‌های سفید.)

 

(بسامد صدای زیر‌تر 2 برابر است! یعنی اگر بسامد دو بم 261 هرتز باشد بسامد دو زیر  است.)

 

 

2 . پنجم درست یا ذی الخمس: اگر وتر را به سه قسمت تقسیم کنیم به  آن پنجم درست می‌گویند

 

مثلا ً اگر نغمه دو سیم‌های بم 261 هرتز باشد پنجم درست آن  هرتز است. که نغمه فا است.

 

3 . چهارم درست یا ذی‌الاربع: اگر وتر را به چهار قسمت تقسیم کنیم  آن را چهارم درست گویند.

 

اگر نغمه دو سیم‌های بم 261 هرتز باشد چهارم درست آن یعنی نغمه‌ی سل  هرتز است.

 فاصله پنجم

چهار فاصله‌ی مهم ایرانی

 

ابعاد ثلثه‌ی لحنیه:

 

طنینی: (ط) یا دوم بزرگ که برابر یک پرده است. (نسبت )

 

بقیه: (ب) یا دوم کوچک که برابر نیم پرده است

 

مُجَنّب: (ج) یا دوم نیم بزرگ تقریبا ً سه ربع پرده است.     پرده>مجنب>نیم پرده

 

 

 

بیش طنینی: (هـ) یا دوم بیش بزرگ که از مجموع یک  مجنب و یک بقیه بدست می‌آید.

 

طبق ابعاد ثلثه‌ی لحنیه داریم:

 

پنجم درست=ط+ط+ط+ب

چهارم درست=ط+ط+ب

 

فواصل دیگر:

 

سوم بزرگ: ط+ط = دو تا می

 

سوم کوچک: ط+ب = دو تا می بمل

 

سوم نیم بزرگ: ط+ج = دو تا می کرن

 

 

جدول فاصله‌ها

 دوم‌ها

 کوچک

 بقیه:ب

 نیم پرده

 سی بکار تا دو بکار

لا بکار تا سی بمل (ماهور)

 بزرگ

 طنینی:ط

 پرده

 فا بکار تا سل بکار

 نیم بزرگ

 مجنب:ج

تقریبا ً سه ربع پرده

 سل بکار تا لا کرن

 بیش بزرگ

بیش طنینی:هـ=ج+ب

 

 لا کرن تا سی بکار

 سوم‌ها

 سوم کوچک

ط+ب

 

 ر بکار تا فا بکار

 سوم نیم بزرگ

ط+ج

 

 فا بکار تا لا کرن

 سوم بزرگ

ط+ط

 

 فا بکار تا لا بکار

چهارم درست یا ذی الاربع:ط+ط+ب

 

 دو بکار تا سل بکار

پنجم درست یا ذی الخمس:ط+ط+ط+ب

 

 دو بکار تا فا بکار

  هنگام یا ذی الکل

اکتاو

چهارم درست+پنجم درست

 

 

 

دانگ: هنگامی که چهار نغمه‌ی متوالی تشکیل چهارم درست بدهند. دانگ‌های موسیقی ایرانی فقط از تسلسل طنینی، مجنب، بقیه و بیش طنینی به وجود می‌آیند.

 

در تئوری موسیقی غربی به آن تتراکُرد گویند

 

تئوری پرده‌ (tone):

 

پرده یا دستان نغماتی مرتب به ترتیبی محدود هستند.

 

بین نت دو و ر یک پرده یا یک طنینی فاصله است:

 پرده بندی

 

 علامت‌های تغییر دهنده:

 علامت های موسیقی

 

اصطلاحات سرن و کری ساخته‌ی کلنل علی نقی خان وزیری می‌باشد.

 

فواصل در موسیقی ایران روند و سیر تکاملی داشته است که استادان بزرگی چون فارابی، ابن سینا، صفی الدین، عبدالقادر مراغی، مهدی برکشلی به آن پرداخته‌اند.

 

بین پرده‌ها فاصله‌ی مساوی وجود ندارد

 

فاصله‌ی بین پرده‌ها را با ساوار بیان می‌کنند

 

 ط: یک پرده بزرگ یا طنینی معادل 51.15 ساوار است.

 ب: یک نیم پرده یا بقیه برابر 22.68 ساوار است.

 

 



[1] semitone

نوشته شده توسط سهراب میرزا عابدینی

در صورت کپی کردن متن نام سایت و نام نویسنده را نیز قید کنید. با تشکر

3 نظر درج شده

  • پیوند نظر سهراب میرزا عابدینی چهارشنبه, 02 بهمن 1392 07:36 ارسال شده توسط سهراب میرزا عابدینی

    پیام شما باعث دلگرمی ماست. ممنون

  • پیوند نظر شنتیا سه شنبه, 01 بهمن 1392 15:37 ارسال شده توسط شنتیا

    عالیه سایتتون
    :-)
    خدا خیرتون بده.

  • پیوند نظر حمید پنج شنبه, 28 آذر 1392 20:16 ارسال شده توسط حمید

    ممنون از آموزش تئوری سنتور، مطالب سختی بود ولی بسیار مفید.

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

خواندن 3215 دفعه آخرین ویرایش در دوشنبه, 26 اسفند 1392 06:53
0
0
0
s2smodern
دانشنامه سنتور

دانشنامه سنتور

مرجعی برای ساز سنتور، تئوری موسیقی و نوازندگان

اهدای کمک

از کمک شما جهت پرداخت هزینه های سایت بسیار سپاسگذار خواهیم بود.

Amount: